Selanik’te bulunan ve Osmanlı döneminden günümüze ulaşan en önemli tarihi yapılardan biri olan Bey Hamamı, kapsamlı restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeniden ziyaretçilerini ağırlamaya başladı. Balkanlar’ın en büyük ve en önemli Osmanlı hamamlarından biri olarak kabul edilen tarihi yapı, bundan böyle hem ziyaret edilebilen bir anıt eser hem de kültürel etkinliklere ev sahipliği yapan bir kültür merkezi olarak hizmet verecek.
1444 yılında Sultan II. Murad tarafından inşa ettirilen Bey Hamamı, Selanik’in 1430 yılında Osmanlı hakimiyetine girmesinin ardından kentte inşa edilen ilk kamu yapısı olma özelliğini taşıyor. Selanikliler tarafından uzun yıllar boyunca “Cennet Hamamları” (Loutra Paradisos) adıyla bilinen yapı, yaklaşık beş asır boyunca şehrin sosyal ve ticari yaşamının merkezlerinden biri olarak faaliyet gösterdi.
Restorasyonu tamamlanan tarihi hamamın açılış töreninde konuşan Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni, yapının yeniden halkın kullanımına sunulmasının önemli bir gelişme olduğunu belirtti. Mendoni, “Kültür Bakanlığı’nın bir anıtı yeniden şehre ve vatandaşlara kazandırdığı her gün özeldir. Bu durum, zengin kültürel mirasa sahip Selanik söz konusu olduğunda daha da büyük anlam taşımaktadır” ifadelerini kullandı.
Son yıllarda Selanik’te kültürel mirasın korunması ve yeni kültürel altyapıların oluşturulmasına yönelik kapsamlı çalışmalar yürütüldüğünü vurgulayan Mendoni, Bey Hamamı restorasyonunun da şehrin çok kültürlü kimliğini öne çıkaran geniş kapsamlı bir stratejinin parçası olduğunu söyledi. Bakan, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden kalan eserlerin kültürel güzergâhlar aracılığıyla bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Tarihi eserlerin korunmasında toplumun sahiplenmesinin önemine dikkat çeken Mendoni, vatandaşlar tarafından benimsenen anıtların daha iyi korunduğunu belirterek, Bey Hamamı’nın artık eski işleviyle kullanılmayacağını ancak kültürel faaliyetler açısından şehir için önemli bir merkez haline geleceğini ifade etti.
Açılış törenine Türkiye’nin Selanik Başkonsolosu Serkan Gedik de katıldı. Türkiye’nin Selanik Başkonsolosluğu tarafından sosyal medya üzerinden yapılan açıklamada, “Yunanistan Kültür Bakanlığı ve Selanik Şehri Eski Eserler Dairesi’nin daveti üzerine, şehrin en önemli Osmanlı yapılarından Bey Hamamı’nın tamamlanan restorasyonu çerçevesinde düzenlenen açılış törenine katılmaktan büyük memnuniyet duyduk” denildi.
BEŞ ASIRLIK TARİH YENİDEN HAYAT BULDU
1912 yılında Selanik’in Yunan egemenliğine geçmesinin ardından özel mülkiyete devredilen Bey Hamamı, 1968 yılına kadar hamam olarak kullanılmaya devam etti. 1972 yılında devlet tarafından kamulaştırılan yapı, daha sonra sergiler ve çeşitli kültürel etkinlikler için değerlendirilmeye başlandı.
Selanik Şehri Eski Eserler Dairesi Başkanı Tania Protopsalti, restorasyon projesinin şehrin çok kültürlü kimliğinin korunması açısından büyük önem taşıdığını belirterek, “Beş yüzyıl boyunca şehrin günlük yaşamının kalbi olan bu anıt bugün yeniden ayağa kaldırıldı. Yapının mimari bütünlüğü sağlandı ve nadir taş ile duvar süslemeleri gün yüzüne çıkarıldı” dedi.
Kasım 2022’de başlayan restorasyon çalışmaları, Avrupa Birliği Kurtarma ve Dayanıklılık Fonu’nun desteğiyle yaklaşık 1,5 milyon euro bütçeyle gerçekleştirildi. Proje kapsamında iç mekânların yenilenmesi, çatının bir bölümünün onarılması, dekoratif unsurların korunması ve yeni elektrik-mekanik sistemlerin kurulması sağlandı.
Selanik Belediye Başkanı Stelios Angeludis ise Bey Hamamı’nın yeniden kent yaşamına kazandırılmasının büyük önem taşıdığını belirterek, “Bu anıt, Selanik’in çok renkli ve çok kültürlü tarihinin önemli bir parçasını yansıtıyor. Aynı zamanda şehrin tarihi sürekliliğini yeniden görünür kılıyor” ifadelerini kullandı.
Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte Bey Hamamı, Selanik’in Osmanlı mirasını yansıtan en önemli yapılardan biri olarak yeniden kültür ve sanat hayatının merkezinde yer almaya hazırlanıyor.
Foto: Kültür Bakanlığı (X) hesabı, T.C. Selanik Başkonsolosluğu (X) hesabı
