İskeçe Milletvekili Hüseyin Zeybek, İskeçe’de Azınlığa mensup iki öğrencinin Azınlık İlkokulu’nun birinci sınıfına kayıtlarının engellendiği yönündeki şikayetleri Meclis gündemine taşıdı. Eğitim, Din İşleri ve Spor Bakanlığı’na soru önergesi sunan Zeybek, yaşananların Lozan Antlaşması, azınlık eğitimine ilişkin özel mevzuat ve Yunanistan Anayasası ile güvence altına alınan temel hakların ihlali anlamına geldiğini belirtti.
AZINLIK EĞİTİMİ BİR AYRICALIK DEĞİL, TEMEL HAKTIR
Milletvekili Zeybek yaptığı açıklamada, azınlık eğitiminin idarenin takdirine bağlı bir ayrıcalık değil, uluslararası antlaşmalar ve anayasal hükümlerle korunan kurumsal bir hak olduğunu vurguladı.
Velilerden gelen ciddi şikayetlere göre, İskeçe’de yaşayan ve burada büyüyen Azınlığa mensup iki öğrencinin, ebeveynlerinden birinin yabancı uyruklu olduğu gerekçesiyle bir Azınlık İlkokulu’nun birinci sınıfına kayıtlarının yapılmadığını ifade eden Zeybek, konuyla ilgili olarak İskeçe İlköğretim Müdürü Evmorfia Stilianidu ve Doğu Makedonya-Trakya Eğitim Bölge Müdür Yardımcısı Marigula Kosmidu ile yaptığı görüşmelerde de bu durumun doğrulandığını söyledi.
KAYITLARIN ENGELLENMESİNE HUKUKİ GEREKÇE GÖSTERİLMEDİ
Söz konusu öğrencilerin ebeveynlerinden birinin Azınlığa mensup ve Yunanistan vatandaşı olduğunu, diğer ebeveynin ise Müslüman inancına sahip yabancı uyruklu bir kişi olduğunu belirten Zeybek, çocukların İskeçe’de ikamet ettiklerini, Azınlığın bir parçası olduklarını ve Batı Trakya’daki Azınlık eğitim sistemiyle doğrudan bağlarının bulunduğunu kaydetti.
Zeybek, kayıtların engellenmesini haklı gösterecek açık, somut ve hukuken gerekçelendirilmiş herhangi bir dayanağın ortaya konulmadığını belirterek, bu yaklaşımın hem hukuken hem de kurumsal açıdan kabul edilemez olduğunu ifade etti.
“AİLE KÖKENİNE GÖRE EĞİTİM HAKKI SINIRLANDIRILAMAZ”
Bir çocuğun Azınlık eğitimine erişiminin aile kökenine veya ebeveynlerin statüsüne bağlanamayacağını vurgulayan Zeybek, “Böyle bir şart ne Lozan Antlaşması’nda ne de yürürlükteki mevzuatta yer almaktadır. Azınlık kimliği ve Azınlık eğitimine erişim hakkı, her iki ebeveynin de Yunanistan vatandaşı olup olmamasına bağlanamaz” değerlendirmesinde bulundu.
LOZAN ANTLAŞMASI VE ÖZEL YASA HAKLARI GÜVENCE ALTINA ALIYOR
Lozan Antlaşması’nın 40, 41 ve 45’inci maddelerinin Azınlığın eğitim, dil ve din alanlarındaki haklarını açık şekilde güvence altına aldığını hatırlatan Zeybek, 694/1977 sayılı yasanın da Batı Trakya’daki Azınlık okullarının statüsünü düzenlediğini belirtti.
Milletvekili Zeybek, söz konusu mevzuatta hiçbir şekilde öğrencilerin Azınlık okuluna kaydı için her iki ebeveynin de Yunanistan vatandaşı veya Azınlık mensubu olmasını şart koşan bir hükmün bulunmadığını ifade etti.
ANAYASAL HAKLARIN İHLALİ İDDİASI
Yaşananların yalnızca idari bir hata olarak görülemeyeceğini belirten Zeybek, uygulamanın doğrulanması halinde bunun eşitlik ilkesi, ayrımcılık yasağı, din özgürlüğü ve eğitim hakkı açısından ciddi anayasal sorunlar doğuracağını söyledi.
Çocukların okul, yaş veya ikamet kriterlerini karşılamadıkları için değil, idarenin mevcut hukuk düzeninde yer almayan yeni bir kriter oluşturduğu izlenimi nedeniyle eğitim hakkından mahrum bırakıldıklarını savunan Zeybek, bunun son derece ciddi bir mesele olduğunu dile getirdi.
“BU OLAY MÜNFERİT DEĞİL”
Milletvekili Zeybek, yaşananların tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, son yıllarda Azınlık eğitimini fiilen sınırlandıran çeşitli uygulamaların gündeme geldiğini ifade etti.
Yeterli öğrenci sayısına rağmen kapalı kalan Azınlık okulları, Okul Encümen Heyetlerinin rolünün tartışmaya açılması ve okul binalarının kaderine terk edilmesi gibi gelişmelerin bu sürecin parçaları olduğunu savunan Zeybek, daha önce Mizanlı Azınlık İlkokulu’nun yeniden açılması konusunda da Meclis’e soru önergesi sunduğunu hatırlattı.
“AZINLIK HAKLARI OKUL KAPISINDA ÖLÇÜLÜR”
Hükümetin uluslararası platformlarda Azınlık eğitimini koruduğunu savunduğunu ancak uygulamada farklı bir tablo ortaya çıktığını belirten Zeybek, “Azınlık haklarının korunup korunmadığı açıklamalarla değil, okul kapısında, bir velinin çocuğunu kaydettirmek istediği anda ölçülür” ifadelerini kullandı.
Ebeveynlerden birinin yabancı uyruklu olması nedeniyle kayıtların reddedilmesinin tehlikeli bir emsal oluşturacağını söyleyen Zeybek, aynı yaklaşımın ileride başka Azınlık çocuklarının da eğitim hakkını engellemek için kullanılabileceği uyarısında bulundu.
BAKANLIĞA 10 SORU YÖNELTTİ
Konuyu Meclis gündemine taşıyan Hüseyin Zeybek, Eğitim, Din İşleri ve Spor Bakanlığı’ndan aşağıdaki sorulara yanıt verilmesini talep etti:
1.Eğitim Bakanlığı, İskeçe’deki bir Azınlık ilkokulunun 1. sınıfına iki öğrencinin kaydının yapılmaması olayından haberdar mıdır?
2.Söz konusu öğrencilerin kayıtlarının engellenmesi için İskeçe İlköğretim Müdürlüğü ya da Doğu Makedonya-Trakya Eğitim Bölge Müdürlüğü tarafından yazılı veya sözlü bir talimat verilmiş midir? Eğer verilmişse, bunun açık hukuki dayanağı nedir?
3.Bir çocuğun Azınlık ilkokuluna kaydı için her iki ebeveyninin de Yunanistan vatandaşı ya da Azınlık mensubu olmasını zorunlu kılan herhangi bir yasa hükmü, bakanlık kararı, genelge veya idari talimat mevcut mudur? Eğer mevcutsa, derhal Meclis’e sunulacak mıdır?
4.Böyle bir hüküm mevcut değilse, İdare hangi hakla yürürlükteki hukuki çerçevede öngörülmeyen koşullar ekleyerek iki çocuğu Azınlık eğitiminden dışlamaktadır?
5.Bakanlık, ebeveynlerden birinin yabancı uyruklu olması gerekçesiyle çocukların kaydının reddedilmesini Lozan Antlaşması’nın 40, 41 ve 45. maddeleri ile Azınlık eğitimine ilişkin özel statüyle bağdaşır bulmakta mıdır?
6.Bakanlık, bu uygulamanın Anayasa’nın 4, 5, 13 ve 16. maddeleriyle, özellikle eşitlik, din özgürlüğü, ayrımcılık yasağı ve eğitime erişim hakkı bakımından bağdaştığını düşünmekte midir?
7.Bakan, velilerin istemesi ve genel yaş ile ikamet bölgesi kriterlerinin karşılanması halinde, söz konusu iki öğrencinin Azınlık ilkokuluna kaydedilmesi için derhal müdahale etmeyi düşünüyor mu?
8.İskeçe İlköğretim Müdürlüğü Müdürü Evmorfia Stilianidu ile Doğu Makedonya-Trakya Eğitim Bölge Müdürlüğü Müdür Yardımcısı Marigula Kosmidu’dan bu dışlamanın gerekçesi ve hukuki dayanağı hakkında açıklama istenecek midir?
9.Bakanlık, Azınlığa mensup çocukların Azınlık eğitimine erişim hakkını sınırlayan keyfî yorumların tekrarlanmaması için ilgili tüm Eğitim Müdürlüklerine açık bir genelge yayımlamayı düşünüyor mu?
10.Bakanlık, Azınlık eğitiminingüvence altına alınmasına ilişkin siyasisorumluluğu üstlenmekte midir, yoksahizmet makamlarının uluslararası antlaşmaları, yasaları ve anayasalhakları diledikleri gibi yorumlamalarınaizin vermeye devam mı edecektir?
