Türkiye Cumhurbaşkanlığı Yüksek İstişare Kurulu Üyesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Eski Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şentop, Yunanistan Eğitim Bakanlığı'nın 2026–2027 eğitim-öğretim yılı öncesinde Batı Trakya'da sekiz Türk azınlık ilkokulunu "öğrenci azlığı" gerekçesiyle kapatma kararı ile İskeçe Merkez Türk Azınlık İlkokulu'na kayıt yaptıran bazı öğrencilerin kayıtlarının iptal edilmek istenmesine sert tepki gösterdi.
Batı Trakya Türk Azınlığı Danışma Kurulu'nun kamuoyuyla paylaştığı gelişmelere ilişkin yazılı açıklama yapan Şentop, söz konusu uygulamaları "şiddetle kınadığını" belirterek, Yunanistan'ın Batı Trakya'daki Türk varlığını azaltmaya ve asimile etmeye yönelik politikalar izlediğini ifade etti. Batı Trakya Türklerinin tarih boyunca daha zorlu dönemlerde dahi kimliklerini ve varlıklarını koruduğunu vurgulayan Şentop, bu politikaların sonuç vermeyeceğini dile getirdi.
Yunanistan'ın Avrupa Birliği standartlarına şeklen bağlı görünmesine rağmen Türk kimliğine yönelik uygulamalarının uluslararası hukukla bağdaşmadığını kaydeden Şentop, ülkenin bu nedenle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından birçok kez mahkûm edildiğini hatırlattı. Atina yönetiminin başta Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi olmak üzere Avrupa kurumlarının karar ve tavsiyelerini uygulamaktan kaçındığını belirten Şentop, Lozan Barış Antlaşması başta olmak üzere taraf olunan uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Avrupa kurumlarına da çağrıda bulunan Şentop, Yunanistan'ın uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmesi konusunda daha etkin rol üstlenmeleri gerektiğini söyledi. TBMM Başkanlığı döneminde AGİT Parlamenter Asamblesi'nin dikkatini Batı Trakya'daki insan hakları ihlallerine çektiklerini ve bölgede inceleme yapılmasını sağladıklarını hatırlatan Şentop, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu'nun da Batı Trakya'da incelemelerde bulunmasının faydalı olacağını ifade etti.
Açıklamasında Türkiye'nin Lozan Antlaşması kapsamında azınlık hakları konusunda benimsediği yaklaşımı da değerlendiren Şentop, Türkiye'nin Lozan'da "azınlık" olarak tanımlanan vatandaşlarına anayasal haklarını eksiksiz tanıdığını ve eşit vatandaşlık ilkesini uyguladığını belirtti. Türkiye'nin Lozan'daki mütekabiliyet ilkesini işletme yoluna gitmediğini vurgulayan Şentop, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nin 2008 tarihli Gökçeada ve Bozcaada kararındaki tavsiyeler doğrultusunda uzun yıllar kapalı kalan Rum okullarının yeniden açılmasına imkân sağlandığını hatırlattı.
Türkiye'nin Avrupa kurumlarının tavsiye kararlarını dahi yerine getirdiğini, buna karşın Yunanistan'ın bağlayıcı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını uygulamadığını ifade eden Şentop, "Ancak soydaşlarımızın haklarına kavuşmasının yegâne yolu mütekabiliyet esasının uygulanması ise, bunu değerlendirmek en tabii hakkımızdır." değerlendirmesinde bulundu.
Şentop, açıklamasını Batı Trakya Türklerine destek mesajıyla tamamlayarak, "Batı Trakya Türklüğü yalnız değildir. Türkiye, soydaşlarının haklarının takipçisi olmaya devam edecektir." ifadelerini kullandı.
